SCHRIJVEN VOOR HET TIJDSCHRIFT DE WERELDFIETSER / DE VAKANTIEFIETSER

Schrijftips 

Met deze tips wil de redactie auteurs adviseren hoe een zo leesbaar en interessant mogelijk artikel te schrijven. Tevens zijn ze bedoeld als leidraad en handreiking bij het produceren van correcte en volledige kopij.

Gerard Reve stelt in zijn boek ‘schrijver worden’ dat schrijven niets anders is dan ‘gestileerd menselijk handelen, dat ontroering teweeg brengt’.

Probeer dus niet alleen te vertellen wat je op reis gedaan hebt, dat wordt al gauw een droge opsomming van gebeurtenissen. Stileer dat wat je meemaakte. Dat betekent dat je er iets speciaals van maakt. Kies vooraf een beperkt onderwerp: een spannende gebeurtenis, een bepaald gebied of traject, een bijzondere ontmoeting of enkele elementen van een cultuur waar je door het fietsen mee in aanraking bent gekomen. Beschrijf emoties (angst, verdriet, blijdschap, boosheid), beschrijf wat je ziet, hoort en ruikt. Neem als het ware de lezer van het verhaal mee achterop de fiets en laat hem of haar jouw reis meebeleven. Dát ontroert!

Kortom: maak het verhaal persoonlijk. Het is jóuw reis en jouw verhaal. Vertel het zoals alleen jij het kan vertellen en maak daarbij gebruik van jouw specifieke manier om naar de wereld te kijken. Deel een artikel overzichtelijk in. Maak niet te lange zinnen en alinea's. Alinea's worden aangegeven door een harde return (niet inspringen, geen witregel).

Voor de reizigers die hun indrukken en herinneringen in woord en beeld willen weer­geven, heeft De Wereldfietser enkele tips bij elkaar gezet, overigens zonder de illusie te hebben volledig te zijn. De voorbereiding thuis, het niet te onderschatten belang van het rondkijken en opschrijven tijdens de reis, en ook: wat te doen na de reis.

Voor en tijdens de reis

Waarom voorbereiden van tevoren en tijdens de reis voor een verhaal dat je thuis pas gaat schrijven? Je kijkt met hele andere ogen naar die nieuwe omgeving als je weet waar je op moet letten. Je beleeft een plek veel intensiever als je naar details zoekt. Je maakt bewuster met mensen een praatje en luistert beter; misschien vertellen ze je iets waarover je in een boekje niet kunt lezen.

Voorbereiding

Het nut van inlezen kan zijn dat je een rode draad voor je verhaal vindt of bedenkt, de reden voor het schrijven van je verhaal en misschien wel de reden voor het maken van je reis. Het biedt je een doel, een richting voor je waarnemingen. Maar je kunt ook zonder inlezen aan een reis beginnen. Het niet snappen en verwonderd zijn kan ook bijzondere observaties en goede verhalen opleveren.  

Tijdens de reis

Na de voorbereiding ga je je eigen materiaal verzamelen, want daar komt het op neer: het verzamelen van indrukken, beelden, gesprekken, uitspraken en beschrijvingen onderweg. Het is ook handig om tastbare herinneringen mee te nemen, die je, eenmaal thuis, kunt gebruiken voor het opnieuw oproepen van je indrukken. Foto's bijvoorbeeld, maar ook geluiden, muziek, krantenknipsels, bonnetjes en kaartjes. Muziek kan je terugbrengen naar het moment dat je ze hoorde. Je kunt indrukken ook inspreken. 

Aantekeningen

Aan het einde van een lange dag neem je na de maaltijd of voor het slapen de tijd om je belevenissen in je dagboek te schrijven. In volzinnen, vaak in een degelijk schrift. Wat je hebt onthouden komt in je schrift te staan. Vaak ben je de precieze details vergeten. Neem daarom een klein notitieblokje mee voor onderweg. Daarin kun je de kleinste details die je op het moment zelf opvallen in trefwoorden opschrijven. Wat maar op dat moment in je opkomt. Je gedachten, de geuren, de geluiden. Kijken, luisteren, ruiken en direct noteren. Niet stileren. Niet ordenen. Geen conclusies trekken.  

Na de reis

Je hebt zo veel mogelijk op papier gezet, in je dagboek en in het notitieblokje. Je luistert de bandjes af, bekijkt de meegebrachte herinneringen, hebt de foto's laten afdrukken. Je bent klaar om aan je reisverhaal te beginnen. 

Selecteren 

Na het willekeurig opschrijven is het nu tijd voor kritisch selecteren. Het schrijven van een reisdagboek of een reisverhaal zijn twee verschillende zaken. Het eerste gebruik je om zo veel mogelijk informatie over je belevenissen op papier te zetten, vaak willekeurig, veelal chronologisch, maar er zullen onbruikbare details instaan, zoals het tijdstip van je ontbijt, wat je at en ga zo maar door. In je reisverhaal verzamel je de informatie die met jouw thema, jouw rode draad te maken hebben. Belangrijk is dat je duidelijk hebt waarom je het verhaal wilt vertellen. Denk je het te weten, dwing jezelf dan in één zin te formuleren welk verhaal je over je onderwerp wilt vertellen. 

Dominante indruk

Heb je nog geen thema; begin dan met het doorlezen van je dagboek en de andere aantekeningen. Een grote kans dat je bepaalde, steeds terugkerende zaken of beschrijvingen tegenkomt. Tijdens het lezen van mijn dagboek over een reis naar Ierland, viel het me op dat het toch wel heel vaak regende en dat wolken en zon elkaar constant afwisselenden. Voor mij werd dat de dominante indruk van het reisverhaal: de regen, de wolken en de zon. Tijdens het schrijven probeerde ik zo veel mogelijk rondom dat thema te schrijven: hoe beïnvloedt het weer je reisgenot, hoe ervaar je het landschap en hoe geniet je van een zonnige, warme dag. 

Werkwoordstijd

Gebruik de tegenwoordige tijd. Zo beleeft de lezer het verhaal op dezelfde manier als jij: op het moment dat het plaatsvindt. Dat is veel spannender dan het hele verhaal in de verleden tijd te lezen. 

Dialoog

Ontmoetingen en gesprekken met mensen maken deel uit van je reis. Door de gesprekken in de directe rede te zetten, wordt het verhaal actiever. Het geeft een gevarieerd ritme aan de tekst. Bij dialogen lees je een subtekst. Ze vertellen iets over de persoon. Er zit een verhaal achter. Alles wat je niet vertelt, maar wel suggereert. Dus niet alleen beschrijvingen, maar ook dialoog gebruiken. Let wel dat spreektaal geen schrijftaal is. En dat niet iedereen praat op dezelfde manier.

Beschrijving

De belangrijkste regel bij het beschrijven van een gebeurtenis is: 'don't tell, but show'. Kies zo specifiek mogelijke bewoordingen: niet een 'leuk' stalletje, maar beschrijf de kenmerkende details. Bijvoorbeeld: 'een bontgekleurde verzameling waren die kris kras door elkaar gepresenteerd werden.'  Jouw beschrijving geeft de lezer dezelfde zintuiglijke ervaring als jou, toen je op reis was: hij kan hetzelfde zien, horen, ruiken, proeven en voelen.

Een compleet artikel bevat de volgende onderdelen:

• Titel
  Geef het artikel een titel en liefst ook een subtitel. De subtitel verduidelijkt dan de titel. Houd het kort; 4 tot 5 woorden voor de titel en maximaal 10 voor de subtitel.
• Intro
  Een intro is kort en krachtig; maximaal 50 woorden. Een intro dekt de lading van het artikel of zet de toon en prikkelt om verder te lezen... Meestal is het gemakkelijker om de intro te schrijven als het artikel af is.
• Credits
  Wie heeft de tekst geschreven en wie heeft de foto's gemaakt?
• Platte tekst
  Na de credits volgt de platte tekst zonder eerst een tussenkop te plaatsen. Vermijd eindeloze obligate passages over het weer, de menukaart en tijdstippen. Bedenk dat het artikel niet alleen door vrienden en bekenden wordt gelezen, maar dat ook volslagen onbekenden leesplezier aan het artikel moeten kunnen ontlenen. Aanknopingspunten zijn dan:
  - sfeer - gekleurde waarnemingen, beschrijf wat je voelde, dacht, zag, hoorde, proefde.
  - dialoog - laat mensen in je verhaal iets zeggen, geef hun (soms letterlijke) korte gesprekken weer, dat verlevendigt het verhaal.
  - geef informatie - over het landschap, de natuur, de geschiedenis, de cultuur.
• Tussenkoppen
  Maak regelmatig gebruik van tussenkoppen. Deze koppen moeten een of twee woorden uit de navolgende tekst bevatten. Vermijd dagboekdata (tenzij het om een dagboek gaat) en termen als inleiding en samenvatting (deze termen zijn vrijwel nooit terug te vinden in de navolgende tekst).
• Kaderteksten
  Kaderteksten bevatten aanvullende informatie op het artikel, bijvoorbeeld over routes, gebieden, begrippen, schema's, adressen en tips. Ook bieden kaders de mogelijkheid om een specifiek onderwerp uit te diepen of om een portretje van iemand te presenteren. Plaats deze kaderteksten niet in het artikel, maar achteraan het artikel, ook als platte tekst, zonder opmaak, tabellen en dergelijke. Zet erboven tussen rechte haken 'Kadertekst'.

Taal

Formuleer bondig en gebruik niet te lange zinnen. Wissel de zinslengte af. Vermijd de lijdende vorm en wijdlopig proza. Termen die mogelijk niet bij alle lezers bekend zijn, dienen kort te worden toegelicht; tussen haakjes of in een apart termenlijstje. Er zijn diverse boeken met handige schrijftips. De redactie beveelt het Trouw schrijfboek, de schrijfhulp (Inez van Dijk) of schrijfwijzer aan.

Gebruik de spelling zoals die staat aangegeven in Het Groene Boekje (editie 1997).

Afkortingen

Gebruik geen afkortingen zoals e.d., enz., etc. Centimeter, kilogram en graden Celsius worden voluit geschreven. Geef hoogtemeters als volgt aan: Mont Blanc (4880 m) of : We fietsten tot een hoogte van 2400 meter.

Getallen

Getallen voluit schrijven wanneer het tientallen, honderdtallen en duizendtallen betreft. Dus: twintig, veertig, vijfhonderd, vijfhonderdduizend. Ook de getallen één tot en met twintig voluit schrijven. Maar: hoogtemeters in cijfers (4500 m).

Aanhalingstekens: enkel of dubbel?

Je gebruikt dubbele aanhalingstekens wanneer je iemand citeert. Gaat het om een citaat uit een boek, dan gebruiken we enkele aanhalingstekens. Namen van uitspanningen en dergelijke hebben een hoofdletter en worden niet tussen aanhalingstekens geplaatst.

Beoordeling 

De redactie beoordeelt artikelen op een aantal aspecten, zoals leesbaarheid, schrijfstijl, informatiewaarde en beeldkwaliteit. Ook weegt mee of de redactie verwacht artikelen binnen afzienbare tijd te kunnen plaatsen. Dat hangt af van de themaplanning en de artikelenmix per nummer. Binnen twee maanden na inlevering krijg je van de redactie bericht of het artikel in portefeuille wordt genomen om het op den duur te publiceren. Indien nodig zal je gevraagd worden de tekst aan te passen of ontbrekende informatie alsnog aan te leveren. De redactie behoudt zich het recht voor om artikelen niet te plaatsen.

Wanneer een artikel voor plaatsing in aanmerking komt en het met goed beeldmateriaal compleet is, zal een redactielid het redigeren. Een artikel wordt geredigeerd op onder meer taal, lengte en indeling. De redacteur maakt samen met de eindredacteur en de vormgever een keuze uit de foto’s of illustraties. Soms bewerkt de (eind)redacteur nog de kop en intro van het artikel.

Informatie

Voor meer informatie of overleg kun je contact opnemen met de redactie:
This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it of This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

Artikelen kun je opsturen naar:
Redactie Wereldfietser / Vakantiefietser
Postbus 94005
1090 GA Amsterdam

Of per email (zie boven).

Wijze van aanleveren van een artikel

Tekst

Beeldmateriaal

Foto’s, illustraties en kaartjes kun je voorzien van naam en nummer naar de redactie sturen onder vermelding van de titel van het artikel waar ze bij horen. Vermeld in de brief om hoeveel foto's, illustraties of kaartjes het gaat en hoe de bijschriften luiden. Zorg ervoor dat duidelijk is welke foto bij welk fotobijschrift hoort door eenduidige eenvoudige namen te gebruiken. Bijvoorbeeld: parijs01.jpg of je naam02.jpg. Houdt het kort (maximaal 16 tekens) en maak geen fotobijschift van de naam van je bestand.

Beeldmateriaal wordt liefst digitaal aangeleverd. De vereisten hiervoor zijn dat het beeld wordt gescand op minimaal A5-formaat met een resolutie van 300 dpi. Benoem deze bestanden als volgt: je achternaam, underscore, volgnummer Bijvoorbeeld: jansen_01, jansen_02, jansen_03. Het beeldmateriaal kan ook per mail worden verstuurd naar This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it , wanneer elk mailtje niet groter is dan 2 mb. Je kunt dus wel drie mailtje sturen van ieder 2 mb.

Kaartmateriaal

Bij veel artikelen kan een route-kaartje de tekst ondersteunen. Wanneer je denkt dat dat het geval is, stuur dan een tot A4-formaat verkleinde kopie van de gebruikte kaart op, waarop je de route (en de richting ervan)hebt ingetekend en de belangrijkste punten/steden op de kaart hebt aangeven.

NB. Houd altijd een (digitale) kopie van het artikel en het beeldmateriaal in eigen bezit!

Omvang

Artikelen in de Wereld / Vakantiefietser hebben in het algemeen een omvang van 500-1500 woorden. Langere artikelen worden in de regel teruggestuurd naar de auteur met het verzoek zelf te schrappen. Wanneer je dat wilt, kan de redactie globale suggesties doen voor het inkorten.

Als je iets wilt schrijven voor de rubriek Het Moment, dan is het maximum aantal woorden 450.

Vergoedingen / honoraria

De vakantiefietser / Wereldfietser wordt voor en door leden van de verenigingen gemaakt. Dat betekent dat de redactie niet betaald wordt. Dus ook voor het werk van auteurs en fotografen is helaas geen budget.

Redactielid worden?

Wanneer je enthousiast fietsreiziger bent én je vind het leuk om je -min of meer professioneel- bezig te houden met tekst en verhalen, dan nodigen we je uit om deel te nemen in onze redactie. We zijn een gezellige club fietsers die van schrijven en lezen houden met ieder onze achtergrond in het schrijven of tijdschriften-wezen. We komen vier keer per jaar bijeen voor de redactievergadering en verdelen op dat moment de taken.

Lijkt het je leuk om mee te doen, stuur dan een door jou geschreven verhaal en een motivatie naar: This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it of This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it